سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
185
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس)
است : فيحكم للاعدل منهما فان تساويا فى العدالة فيحكم للاكثر منهما و ان تساويا فيهما فيحكم بالقرعة . قوله : فيقضى لمن خرج بيمينه : كلمه [ باء ] در [ بيمينه ] به معناى [ مع ] مىباشد . قوله : و قيل يقسم على ثلاثة : قائل اين قول مرحوم اسكافى است . قوله : فيقسم على طريق العول : كلمه [ عول ] بفتح عين و سكون واو از مصطلحات كتاب ارث بوده و معناى آن اين است كه سهام وارثينى كه فريضه بر هستند از مجموع ماترك بيشتر باشد مثلا از زنى كه فوت شده شوهر و دو خواهر ابوينى باقى مانده و ماتركش هم بيش از 6 تومان نيست در اينجا بعقيده عامه نقصان و ضرر به تمام ورّاث وارد شده و به نسبت سهامشان از ماترك به آنها كم مىدهيم لذا چون سهم زوج نصف است يعنى سه تومان ، و سهم دو خواهر دو ثلث يعنى چهار تومان و مجموع هفت تومان شده كه يك تومان از مجموع ماترك بيشتر است لاجرم حساب مىكنيم مىبينيم سهم زوج سه سبع و سهم دو خواهر چهار سبع مىباشد پس 6 تومان را هفت قسمت نموده سه هفتم آن را به زوج و چهار هفتم باقى را به دو خواهر مىدهند ولى از نظر علماء اماميّه اين تقسيم غلط و اشتباه است بلكه ضرر را تنها بر دو خواهر وارد مينمايند و تفصيل آن و جهت اين نحو تقسيم در كتاب ارث انشاء اللّه ذكر خواهد شد و بهر تقدير چون آراء و فتاوى مرحوم اسكافى نوعا مطابق با قواعد عامّه است از اينرو در اينجا نيز فرموده بر طبق عول بايد ضرر به تمام وارد نمود در